© navision.pl | Opracowano na podstawie: Microsoft Learn (CC BY 4.0)
Metody amortyzacji środków trwałych
Business Central obsługuje osiem różnych metod amortyzacji środków trwałych:
- Liniowa (SL)
- Degresywna 1 (DB1)
- Degresywna 2 (DB2)
- DB1/SL
- DB2/SL
- Konwencja półroczna
- Ręczna
- Amortyzacja zdefiniowana przez użytkownika
Amortyzacja liniowa
W przypadku amortyzacji liniowej wartość środka trwałego jest amortyzowana według stałego rocznego procentu lub stałej rocznej kwoty w okresie amortyzacji. W przypadku korzystania z metody liniowej należy określić jedną z następujących opcji w księdze amortyzacji środka trwałego:
- Okres amortyzacji (lata lub miesiące) lub data zakończenia amortyzacji
- Stały roczny procent
- Stała roczna kwota
- Okres amortyzacji
Okres amortyzacji
Po wprowadzeniu okresu amortyzacji (liczba lat amortyzacji, liczba miesięcy amortyzacji lub data zakończenia amortyzacji) następujący wzór oblicza kwotę amortyzacji:
- Kwota amortyzacji = ((Wartość księgowa - Wartość odzysku) x Liczba dni amortyzacji) / Pozostałe dni amortyzacji*
Pozostałe dni amortyzacji są obliczane jako liczba dni amortyzacji minus liczba dni między datą rozpoczęcia a datą ostatniego zapisu środka trwałego.
Wartość księgowa może zostać zmniejszona przez zaksięgowane zwiększenie wartości, odpis aktualizujący, kwoty niestandardowe 1 lub niestandardowe 2, w zależności od tego, czy pole Uwzględnij w obliczeniach amortyzacji jest dezaktywowane i czy pole Część wartości księgowej jest aktywowane na stronie Ustawienia typu księgowania ŚT. To obliczenie zapewnia, że środek trwały jest w pełni zamortyzowany w dniu zakończenia amortyzacji.
Stały roczny procent
Po wprowadzeniu stałego rocznego procentu Business Central używa następującego wzoru do obliczenia kwoty amortyzacji:
- Kwota amortyzacji = (% liniowy x Podstawa amortyzacji x Liczba dni amortyzacji) / (100 x 360)*
Stała roczna kwota
Po wprowadzeniu stałej rocznej kwoty Business Central używa następującego wzoru do obliczenia kwoty amortyzacji:
- Kwota amortyzacji = (Stała kwota amortyzacji x Liczba dni amortyzacji) / 360*
Przykład - amortyzacja liniowa
Środek trwały ma koszt nabycia w kwocie 100 000 PLN. Szacowany okres użytkowania wynosi osiem lat. Zadanie wsadowe Oblicz amortyzację jest uruchamiane co pół roku.
W tym przykładzie zapis księgi środków trwałych wygląda następująco:
| Data | Typ księgowania ŚT | Dni | Kwota | Wartość księgowa |
|---|---|---|---|---|
| 01/01/20 | Koszt nabycia | (Data rozpoczęcia amortyzacji) | 100 000,00 | 100 000,00 |
| 30/06/20 | Amortyzacja | 180 | -6 250,00 | 93 750,00 |
| 31/12/20 | Amortyzacja | 180 | -6 250,00 | 87 500,00 |
| 30/06/21 | Amortyzacja | 180 | -6 250,00 | 81 250,00 |
| 31/12/21 | Amortyzacja | 180 | -6 250,00 | 75 000,00 |
| ... | ||||
| 30/06/27 | Amortyzacja | 180 | -6 250,00 | 6 250,00 |
| 31/12/27 | Amortyzacja | 180 | -6 250,00 | 0 |
Amortyzacja degresywna 1
Ta metoda amortyzacji przypisuje największą część kosztu środka trwałego do pierwszych lat jego okresu użytkowania. W przypadku stosowania tej metody należy wprowadzić stały roczny procent.
Następująca formuła oblicza kwoty amortyzacji:
- Kwota amortyzacji = (Procent degres. x Liczba dni amortyzacji x Podstawa amort.) / (100 x 360)*
Podstawa amortyzacji jest obliczana jako wartość księgowa na początku roku. Liczba dni amortyzacji to liczba dni między datą księgowania a datą ostatniej amortyzacji. Business Central oblicza amortyzację przy założeniu, że każda amortyzacja wykonana w roku obrachunkowym jest obliczana przy użyciu tej formuły.
Zaksięgowana kwota amortyzacji może zawierać zapisy z różnymi typami księgowania (odpis, niestandardowy1 i niestandardowy2) zaksięgowane od daty początkowej bieżącego roku obrachunkowego. Te typy księgowania są uwzględniane w zaksięgowanej kwocie amortyzacji, jeśli zaznaczono pola wyboru Typ amortyzacji i Część wartości księgowej na stronie Ustawienia typów księgowania ŚT.
Przykład 1 - Amortyzacja degresywna 1
Środek trwały ma koszt nabycia w kwocie 100 000 PLN. Pole Procent degresywny ma wartość 25. Zadanie wsadowe Oblicz amortyzację jest uruchamiane co pół roku.
Poniższa tabela pokazuje, jak wyglądają zapisy księgi środków trwałych.
| Data | Typ księgowania ŚT | Dni | Kwota | Wartość księgowa |
|---|---|---|---|---|
| 01/01/20 | Koszty nabycia | (Data rozpoczęcia amortyzacji) | 100 000,00 | 100 000,00 |
| 30/06/20 | Amortyzacja | 180 | -12 500,00 | 87 500,00 |
| 31/12/20 | Amortyzacja | 180 | -12 500,00 | 75 000,00 |
| 30/06/21 | Amortyzacja | 180 | -9 375,00 | 65 625,00 |
| 31/12/21 | Amortyzacja | 180 | -9 375,00 | 56 250,00 |
| 30/06/22 | Amortyzacja | 180 | -7 031,25 | 49 218,75 |
| 31/12/22 | Amortyzacja | 180 | -7 031,25 | 42 187,50 |
| 30/06/23 | Amortyzacja | 180 | -5 273,44 | 36 914,06 |
| 31/12/23 | Amortyzacja | 180 | -5 273,44 | 31 640,62 |
| 30/06/24 | Amortyzacja | 180 | -3 955,08 | 27 685,54 |
| 31/12/24 | Amortyzacja | 180 | -3 955,08 | 23 730,46 |
| ... |
Metoda obliczeń:
- Rok 1: 25% z 100 000 = 25 000 = 12 500 + 12 500
- Rok 2: 25% z 75 000 = 18 750 = 9 375 + 9 375
- Rok 3: 25% z 56 250 = 14 062,50 = 7 031,25 + 7 031,25
- ...
Obliczanie jest kontynuowane do momentu, gdy wartość księgowa zrówna się z końcową kwotą zaokrąglenia lub wartością odzysku, którą wprowadzono.
Przykład 2 — Amortyzacja degresywna 1
Wartość księgowa środka trwałego wynosi 100 000 na dzień 31.12.2022. Księgujesz amortyzację w wysokości 1 778 w dniu 02.02.23, co stanowi oczekiwaną (proporcjonalną) kwotę rocznej amortyzacji za 32 dni. Jeśli uruchomisz amortyzację w dniu 30.06.2023, Business Central zaproponuje 8 222, ponieważ od 02.02.2023 do 30.06.2023 jest 148 dni. Oczekiwana pozostała amortyzacja na dzień 30.06.2023 jest obliczana według następującego wzoru:
- 148/360 x 0,20 x 100 000 = 8 222
Przykład 3 — Amortyzacja degresywna 1
Jeśli zaksięgujesz kwotę, która nie jest zgodna z metodą amortyzacji degresywnej 1, na przykład 5 000, Business Central zaproponuje pozostałą część oczekiwanej kwoty.
Wartość księgowa środka trwałego wynosi 100 000 na dzień 31.12.2022. Księgujesz amortyzację w wysokości 5 000 w dniu 02.02.2023, co jest wyższe niż oczekiwana (proporcjonalna) kwota na dzień 02.02.2023 za 32 dni. Jeśli uruchomisz amortyzację w dniu 30.06.2023, Business Central zaproponuje 8 222, ponieważ od 02.02.2023 do 30.06.2023 jest 148 dni. Oczekiwana pozostała amortyzacja na dzień 30.06.2023 jest obliczana według następującego wzoru:
- 148/360 x 0,20 x 100 000 = 8 222
Przykład 4 — Amortyzacja degresywna 1
Wartość księgowa środka trwałego wynosi 100 000 na dzień 31.12.2023. Księgujesz amortyzację w wysokości 95 000 w dniu 02.02.2023, co przekracza dozwoloną kwotę amortyzacji za rok. Jeśli uruchomisz amortyzację w dniu 30.06.2023, Business Central zaproponuje 5 000, ponieważ od 02.02.2023 do 30.06.2023 jest 148 dni. Oczekiwana pozostała amortyzacja na dzień 30.06.2023 jest obliczana według następującego wzoru:
- 148/360 x 0,20 x 100 000 = 8 222
Jednak pozostała wartość księgowa wynosi tylko 5 000, więc Business Central proponuje 5 000, ponieważ wartość księgowa nie może być ujemna.
Amortyzacja degresywna 2
Metody amortyzacji degresywnej 1 i amortyzacji degresywnej 2 obliczają tę samą łączną kwotę amortyzacji za każdy rok. Jednak jeśli zadanie wsadowe Oblicz amortyzację zostanie uruchomione więcej niż raz w roku, metoda amortyzacji degresywnej 1 daje równe kwoty amortyzacji dla każdego okresu amortyzacji. Z kolei metoda amortyzacji degresywnej 2 daje kwoty amortyzacji, które maleją w każdym okresie.
Przykład — Amortyzacja degresywna 2
Środek trwały ma koszt nabycia w wysokości 100 000 PLN. Pole % degresji zawiera wartość 25. Zadanie wsadowe Oblicz amortyzację jest uruchamiane co pół roku. Zapisy księgi środków trwałych wyglądają następująco:
| Data | Typ księgowania ŚT | Dni | Kwota | Wartość księgowa |
|---|---|---|---|---|
| 01/01/20 | Koszty nabycia | (Data rozpoczęcia amortyzacji) | 100 000,00 | 100 000,00 |
| 30/06/20 | Amortyzacja | 180 | -13 397,46 | 86 602,54 |
| 31/12/20 | Amortyzacja | 180 | -11 602,54 | 75 000,00 |
| 30/06/21 | Amortyzacja | 180 | -10 048,09 | 64 951,91 |
| 31/12/21 | Amortyzacja | 180 | -8 701,91 | 56 250,00 |
| ... |
Metoda obliczania:
- BV = Wartość księgowa
- ND = Liczba dni amortyzacji
- DBP = Procent degresji
- P = DBP/100
- D = ND/360
Wzór do obliczania kwot amortyzacji:
- DA = BV x (1 – (1 –P)D)
Wartości amortyzacji:
| Data | Obliczenie |
|---|---|
| 30/06/20 | DA = 100 000,00 x (1 -(1 - 0,25)0,5) = 13 397,46 |
| 31/12/20 | DA = 86 602,54 x (1 - (1 - 0,25)0,5) = 11 602,54 |
| 30/06/21 | DA = 75 000,00 x (1 - (1 - 0,25)0,5) = 10 048,09 |
| 31/12/21 | DA = 64 951,91 x (1 - (1 - 0,25)0,5) = 8 701,91 |
| ... |
Amortyzacja degresywno-liniowa (DB1/SL)
DB1/SL to skrócona kombinacja metody degresywnej 1 i metody liniowej. Obliczanie jest kontynuowane do momentu, gdy wartość księgowa zrówna się z końcową kwotą zaokrąglenia lub wartością odzysku, którą wprowadzono.
Zadanie wsadowe Oblicz amortyzację oblicza kwotę liniową i kwotę degresywną, ale do dziennika przenoszona jest tylko większa z tych dwóch kwot.
Do obliczania amortyzacji degresywnej można używać różnych wartości procentowych.
Jeśli używasz tej metody, musisz wprowadzić szacowany okres użytkowania i procent degresji na stronie Księgi amortyzacji ŚT.
Uwaga
Jeśli używasz którejkolwiek z metod amortyzacji degresywnej i chcesz uruchomić amortyzację za wiele lat, musisz uruchomić amortyzację każdego roku osobno. Jeśli uruchomisz amortyzację za cały okres od daty nabycia do końca ostatniego roku obrachunkowego lub ostatniego okresu księgowego, prawdopodobnie wyniki będą nieprawidłowe. Na przykład, jeśli zaimportowano dane historyczne i używasz rzeczywistych dat nabycia dla środków trwałych i chcesz nadrobić skumulowaną amortyzację. W przypadku metod degresywnych Business Central oblicza dozwoloną amortyzację rocznie, rozpoczynając od zarejestrowanej wartości księgowej dla każdego roku. Nie może wykonać wieloletniej amortyzacji w jednym kroku. Raport Środek trwały — wartość prognozowana może prognozować amortyzację dla okresów wieloletnich, co może być mylące w porównaniu z wynikami uzyskanymi przy uruchomieniu amortyzacji za wiele lat przy użyciu jednej z metod degresywnych.
Przykład — Amortyzacja degresywno-liniowa (DB1-SL)
Środek trwały ma koszt nabycia w wysokości 100 000 PLN. Na stronie Księgi amortyzacji ŚT pole % degresji zawiera wartość 25, a pole Liczba lat amortyzacji zawiera wartość 8. Zadanie wsadowe Oblicz amortyzację jest uruchamiane co pół roku.
Zapisy księgi środków trwałych wyglądają następująco:
| Data | Typ księgowania ŚT | Dni | Kwota | Wartość księgowa |
|---|---|---|---|---|
| 01/01/20 | Koszty nabycia | (Data rozpoczęcia amortyzacji) | 100 000,00 | 100 000,00 |
| 30/06/20 | Amortyzacja | 180 | -12 500,00 | 87 500,00 |
| 31/12/20 | Amortyzacja | 180 | -12 500,00 | 75 000,00 |
| 30/06/21 | Amortyzacja | 180 | -9 375,00 | 65 625,00 |
| 31/12/21 | Amortyzacja | 180 | -9 375,00 | 56 250,00 |
| 30/06/22 | Amortyzacja | 180 | -7 031,25 | 49 218,75 |
| 31/12/22 | Amortyzacja | 180 | -7 031,25 | 42 187,50 |
| 30/06/23 | Amortyzacja | 180 | -5 273,44 | 36 914,06 |
| 31/12/23 | Amortyzacja | 180 | -5 273,44 | 31 640,62 |
| 30/06/24 | Amortyzacja | 180 | -3 955,08 | 27 685,54 |
| 31/12/24 | Amortyzacja | 180 | -3 955,08 | 23 730,46 |
| 30.06.25 | Amortyzacja | 180 | -3 955,08 | 19 775,38 liniowa |
| 31.12.25 | Amortyzacja | 180 | -3 955,08 | 15 820,30 liniowa |
| 30.06.26 | Amortyzacja | 180 | -3 955,08 | 11 865,22 LIN |
| 31.12.26 | Amortyzacja | 180 | -3 955,07 | 7 910,15 LIN |
| 30/06/27 | Amortyzacja | 180 | -3 955,08 | 3 955,07 LIN |
| 31/12/27 | Amortyzacja | 180 | -3 955,07 | 0,00 LIN |
LIN po wartości księgowej oznacza, że zastosowano metodę liniową.
Metoda obliczeń:
-
Rok 1 (2020):
Kwota degresywna: 25% z 100 000 = 25 000 = 12 500 + 12 500
Kwota liniowa = 100 000 / 8 = 12 500 = 6 250 + 6 250
Użyto kwoty degresywnej, ponieważ jest ona większa.
* ... * Rok 5 (2025):Kwota degresywna: 25% z 23 730,46 = 4 943,85 = 2 471,92 + 2 471,92
Kwota liniowa = 23 730,46/3 = 7 910,15 = 3 995,07 + 3 995,08
Użyto kwoty liniowej, ponieważ jest ona większa.
Amortyzacja z zastosowaniem konwencji półrocznej
Metoda konwencji półrocznej jest stosowana tylko wtedy, gdy włączysz przełącznik Użyj konwencji półrocznej dla środka trwałego na stronie Kartoteka środka trwałego.
Tej metody amortyzacji można używać z następującymi metodami amortyzacji:
- Liniowa
- Degresywna 1
- DB1/SL
Po zastosowaniu metody konwencji półrocznej środek trwały ma sześć miesięcy amortyzacji w pierwszym roku obrachunkowym, niezależnie od zawartości pola Data początkowa amortyzacji.
Uwaga
Szacowany okres użytkowania środka trwałego pozostający po pierwszym roku obrachunkowym zawsze zawiera pół roku przy użyciu metody konwencji półrocznej. Dlatego, aby metoda konwencji półrocznej była stosowana prawidłowo, pole Data końcowa amortyzacji na stronie Księga amortyzacji ŚT musi zawsze zawierać datę, która jest dokładnie sześć miesięcy przed końcową datą roku obrachunkowego, w którym środek trwały jest całkowicie zamortyzowany.
Przykład - Amortyzacja z zastosowaniem konwencji półrocznej
Środek trwały ma koszt nabycia w wysokości 100 000 PLN. Data początkowa amortyzacji to 01.03.20. Szacowany okres użytkowania wynosi pięć lat, więc Data końcowa amortyzacji musi wynosić 30.06.25. Zadanie wsadowe Oblicz amortyzację jest uruchamiane corocznie. Ten przykład opiera się na kalendarzowym roku obrachunkowym.
Zapisy księgi środków trwałych wyglądają następująco:
| Data | Typ księgowania ŚT | Dni | Kwota | Wartość księgowa |
|---|---|---|---|---|
| 01.03.20 | Koszt nabycia | (Data rozpoczęcia amortyzacji) | 100 000,00 | 100 000,00 |
| 31/12/20 | Amortyzacja | 270 | -10 000,00 | 90 000,00 |
| 31/12/21 | Amortyzacja | 360 | -20 000,00 | 70 000,00 |
| 31/12/22 | Amortyzacja | 360 | -20 000,00 | 50 000,00 |
| 31/12/23 | Amortyzacja | 360 | -20 000,00 | 30 000,00 |
| 31/12/24 | Amortyzacja | 360 | -20 000,00 | 10 000,00 |
| 31.12.25 | Amortyzacja | 180 | -10 000,00 | 0,00 |
Przykład - Amortyzacja DEG1/LIN z zastosowaniem konwencji półrocznej
Środek trwały ma koszt nabycia w wysokości 100 000 PLN. Data początkowa amortyzacji to 01.11.20. Szacowany okres użytkowania wynosi pięć lat, więc Data końcowa amortyzacji musi wynosić 30.06.25. Na stronie Księgi amortyzacji ŚT pole % degresywny zawiera wartość 40. Zadanie wsadowe Oblicz amortyzację jest uruchamiane corocznie. Ten przykład opiera się na kalendarzowym roku obrachunkowym.
Zapisy księgi środków trwałych wyglądają następująco:
| Data | Typ księgowania ŚT | Dni | Kwota | Wartość księgowa |
|---|---|---|---|---|
| 01.11.20 | Koszt nabycia | (Data rozpoczęcia amortyzacji) | 100 000,00 | 100 000,00 |
| 31/12/20 | Amortyzacja | 60 | -20 000,00 | 80 000,00 |
| 31/12/21 | Amortyzacja | 360 | -32 000,00 | 48 000,00 |
| 31/12/22 | Amortyzacja | 360 | -19 200,00 | 28 800,00 |
| 31/12/23 | Amortyzacja | 360 | -11 520,00 | 17 280,00 |
| 31/12/24 | Amortyzacja | 360 | -11 520,00 | 5 760,00 LIN |
| 31.12.25 | Amortyzacja | 180 | -5 760,00 | 0,00 LIN |
LIN po wartości księgowej oznacza, że zastosowano metodę liniową.
Metoda obliczeń:
-
Rok 1:
Kwota degresywna = Kwota całoroczna = 40% z 100 000 = 40 000. Zatem za pół roku 40 000 / 2 = 20 000
Kwota liniowa = Kwota całoroczna = 100 000 / 5 = 20 000. Zatem za pół roku = 20 000 / 2 = 10 000
Użyto kwoty degresywnej, ponieważ jest ona większa.
* ... * Rok 5 (2024):Kwota degresywna = 40% z 17 280,00 = 6 912,00
Kwota liniowa = 28 800 / 1,5 = 11 520,00
Użyto kwoty liniowej, ponieważ jest ona większa.
Duplikowanie zapisów do innych ksiąg amortyzacji
Jeśli masz trzy księgi amortyzacji, B1, B2 i B3, i chcesz duplikować zapisy z B1 do B2 i B3, możesz włączyć przełącznik Część listy duplikacji na kartotekach ksiąg amortyzacji dla B2 i B3. Na przykład to ustawienie może być przydatne w następujących sytuacjach:
- Księga amortyzacji B1 integruje się z księgą główną i używa dziennika K/G środków trwałych.
- Księgi amortyzacji B2 i B3 nie integrują się z księgą główną i używają dziennika środków trwałych.
Kiedy tworzysz zapis w B1 w dzienniku K/G środków trwałych i włączysz przełącznik Część listy duplikacji, Business Central duplikuje zapis w księgach B2 i B3 w dzienniku środków trwałych podczas księgowania zapisu.
Uwaga
- You can't duplicate in the same journal and journal batch as you're duplicating from. If you post entries in the fixed asset G/L journal, you can duplicate them in the fixed asset journal or in the fixed asset G/L journal using another batch.
- You can't use the same number series in the fixed asset G/L journal and the fixed asset journal. When you post entries in the fixed asset G/L journal, you must leave the Document No. field empty. If you enter a number in the field, the number is duplicated in the fixed asset journal. You must manually change the document number before you can post the journal.
Amortyzacja ręczna
Użyj metody ręcznej dla środków, które nie podlegają amortyzacji, na przykład gruntów. Musisz wprowadzić amortyzację w dzienniku K/G środków trwałych. Zadanie wsadowe Oblicz amortyzację pomija środki trwałe używające metody amortyzacji ręcznej.
Amortyzacja zdefiniowana przez użytkownika
Jeśli wbudowane metody amortyzacji nie spełniają Twoich potrzeb, możesz zdefiniować własną metodę amortyzacji przy użyciu tabel amortyzacji. Dowiedz się więcej w artykule Konfigurowanie zdefiniowanej przez użytkownika metody amortyzacji środków trwałych, aby uzyskać informacje o stosowaniu metody amortyzacji zdefiniowanej przez użytkownika.
Powiązane informacje
Zarządzanie środkami trwałymi
Konfigurowanie środków trwałych
Finanse
Przygotuj się do prowadzenia działalności
Praca z Business Central
Znajdź bezpłatne moduły e-learningowe dla Business Central tutaj